Pijnstilling tijdens de bevalling: alle opties op een rij

Leestijd: 7 minuten · Bijgewerkt juni 2026

In Nederland heb je meerdere opties voor pijnstilling tijdens je bevalling — van natuurlijke methodes tot medicamenteus. Welke past bij jou? Hieronder zetten we ze allemaal op een rij, met voor- en nadelen, zodat je een weloverwogen keuze kunt maken voor in je geboorteplan.

Let op: dit artikel is informatief, geen medisch advies. Bespreek je keuzes altijd met je verloskundige of gynaecoloog. Welke opties beschikbaar zijn hangt af van je ziekenhuis en zwangerschapsverloop.

Natuurlijke pijnstilling (thuis én ziekenhuis)

Ademhaling en visualisatie

Diepe buikademhaling tijdens weeën helpt je lichaam zuurstof opnemen en je hoofd rustig houden. Visualisatie (bv. een open bloem, een golf) wordt vaak gecombineerd met ademhaling.

Voordelen

  • Geen bijwerkingen
  • Altijd inzetbaar
  • Versterkt regie-gevoel

Nadelen

  • Vraagt oefening vooraf
  • Werkt niet altijd voldoende bij hoge intensiteit

Warm water (douche of bad)

Warm water op je onderrug ontspant spieren en verlicht pijn. Een bevalbad is in veel thuissituaties en sommige ziekenhuizen mogelijk.

Voordelen

  • Effectief tegen rugpijn
  • Geen medicatie
  • Combineerbaar met ademhaling

Nadelen

  • Bevalbad niet overal beschikbaar
  • Energie-vretend bij lange bevalling

Massage en counter-pressure

Druk van je partner op je heupen of onderrug tijdens een wee kan veel verlichting geven. Vooral effectief bij back labor.

Voordelen

  • Verbinding met partner
  • Direct effectief op rugpijn
  • Geen bijwerkingen

Nadelen

  • Partner wordt moe
  • Werkt vooral bij specifieke pijnplekken

TENS-apparaat

Klein apparaat dat lichte elektrische pulsen geeft via elektroden op je onderrug. Veel verloskundigen hebben er een te leen voor in de ontsluiting.

Voordelen

  • Niet-medicamenteus
  • Werkt vooral in vroege ontsluiting
  • Je hebt zelf controle

Nadelen

  • Geen pijnstilling bij hoge intensiteit
  • Niet bruikbaar in bad

Medicamenteuze pijnstilling (alleen ziekenhuis)

Ruggenprik (epiduraal)

De meest effectieve pijnstilling. Anesthesioloog plaatst een katheter in je rug; vloeistof stroomt continu en je voelt vanaf je middel weinig tot niets. 24/7 beschikbaar in Nederlandse ziekenhuizen.

Voordelen

  • Zeer effectief
  • Bij blijvende ondraaglijke pijn
  • Bewust meemaken zonder pijn

Nadelen

  • Je ligt vast in bed
  • Wachttijd 30-60 min na verzoek
  • Hoofdpijn-risico (klein)
  • Soms langere uitdrijving

Lachgas (relivopan)

Mengsel van 50% lachgas en 50% zuurstof, geïnhaleerd via een masker. Werkt binnen 30 seconden en is binnen een minuut weg. Niet in alle ziekenhuizen beschikbaar — vraag het na bij je intake.

Voordelen

  • Snel werkend, snel uitgewerkt
  • Geen invloed op baby
  • Je hebt zelf controle
  • Je kan blijven bewegen

Nadelen

  • Niet alle ziekenhuizen
  • Misselijkheid bij sommige vrouwen
  • Minder effectief dan ruggenprik

Pethidine (Remifentanil)

Sterke pijnstilling via een infuus met PCA-pomp die je zelf bedient. Niet beschikbaar als ruggenprik medisch onmogelijk is.

Voordelen

  • Effectief als ruggenprik niet kan
  • Snel werkend
  • Je hebt knop zelf in hand

Nadelen

  • Kan baby slaperig maken
  • Sufheid en misselijkheid
  • Voortdurende monitoring

Wat zet je in je geboorteplan over pijnstilling?

Veel verloskundigen zien het liefst een concrete voorkeur met een duidelijke plan B. Bijvoorbeeld:

Vermeld ook of je partner of doula je mag uitdagen om door te zetten, of dat je zelf het laatste woord wilt hebben.

Veelgestelde vragen

Werkt een ruggenprik altijd?

Bij ongeveer 95% van de vrouwen werkt een ruggenprik goed. In zeldzame gevallen werkt hij eenzijdig of onvolledig, dan past de anesthesioloog de instelling aan of plaatst hem opnieuw.

Kan ik nog bevallen met een ruggenprik?

Ja. Je voelt de weeën als druk in plaats van als scherpe pijn. De verloskundige helpt je met persen.

Beïnvloedt pijnstilling mijn baby?

Ruggenprik en lachgas hebben minimale invloed op je baby. Pethidine kan baby slaperig maken in de eerste uren — daarom wordt het meestal niet vlak voor de uitdrijving gegeven.

Kan ik later van gedachten veranderen?

Altijd. Je geboorteplan is een uitgangspunt, geen contract. Bij 123geboorteplan kun je je plan zelfs tot twee keer na betaling aanpassen.

Leg je voorkeuren vast in een persoonlijk plan

Concrete formuleringen die je verloskundige meteen begrijpt

Start je geboorteplan →

123geboorteplan